Chương trình thi Cambridge gồm một chuỗi bài thi theo từng bậc năng lực, từ Pre A1 Starters dành cho trẻ nhỏ đến C2 Proficiency cho người học thành thạo. Mỗi kỳ thi đều kiểm tra Nghe, Nói, Đọc, Viết, nhưng thời lượng, số phần, số câu và cách chấm khác nhau theo từng cấp.
Bài viết dưới đây sẽ giải thích cấu trúc từng bài thi theo thông tin Cambridge công bố, để ba mẹ chọn đúng kỳ thi cho con và cần chuẩn bị những gì, các thức đăng ký và tham gia thi như thế nào dựa trên các thông tin chính thức từ Cambridge.
Chương trình thi Cambridge gồm những kỳ thi nào?
Tên gọi chính thức của cả hệ thống là Cambridge English Qualifications. Hệ thống này xếp bài thi theo Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung của châu Âu (CEFR). Ba mẹ có thể hình dung như một chiếc thang: mỗi bậc thang là một bài thi, và con bước lên bậc nào tùy vào vốn tiếng Anh hiện có, không tùy vào tuổi.
Có hai nhánh quen thuộc với phụ huynh:
- Nhánh Young Learners, dành cho học sinh tiểu học và THCS: Pre A1 Starters, A1 Movers, A2 Flyers. Sổ tay của Cambridge mô tả nhóm này dành cho người học ở bậc tiểu học và trung học cơ sở.
- Nhánh dành cho thiếu niên và người lớn: A2 Key, B1 Preliminary, B2 First, C1 Advanced và C2 Proficiency. Ba bài thi đầu có thêm bản “for Schools” (A2 Key for Schools, B1 Preliminary for Schools, B2 First for Schools), với đề thi được thiết kế cho học sinh phổ thông.
Về đối chiếu năng lực, Cambridge ghi Starters ở mức Pre A1. Movers nhắm tới A1, và sổ tay nói rõ kết quả tốt ở bài này cho thấy người học đạt A1. Flyers nằm giữa A1 và A2, kết quả tốt cho thấy người học đạt A2. Các bài từ A2 Key trở lên mang đúng tên bậc CEFR trong tên gọi.
Điểm chung của mọi bài thi Cambridge
Dù khác cấp, các bài thi cùng chia nhỏ theo kỹ năng và cùng có vài nguyên tắc chung.
- Thứ nhất, bài thi kiểm tra bốn kỹ năng. Với Young Learners, Đọc và Viết gộp trong một phần chung, nên có ba phần thi: Nghe, Đọc và Viết, Nói. Ở các bài thi lớn hơn, cách chia khác nhau: A2 Key vẫn gộp Đọc và Viết trong một bài dài một giờ, B1 Preliminary tách thành phần Đọc và phần Viết, còn B2 First có phần Đọc và Sử dụng tiếng Anh cùng phần Viết riêng.
- Thứ hai, phần Nghe luôn có bản ghi âm và Cambridge ghi rõ mỗi đoạn được phát hai lần ở các bài thi.
- Thứ ba, phần Nói luôn do giám khảo trực tiếp thực hiện, mặt đối mặt, dù thi giấy hay thi máy. Với Young Learners, trẻ nói riêng với giám khảo. Từ A2 Key trở lên, thí sinh thường thi nói theo cặp, có khi theo nhóm ba, với hai giám khảo.
Thứ tư, mỗi bài thi có số phần và dạng câu hỏi cố định, nên con có thể làm quen trước với dạng bài.
Chương trình thi Cambridge cho trẻ em: Starters, Movers và Flyers
Đây là phần phụ huynh quan tâm nhất, nên bài đi vào chi tiết từng bài. Tất cả số liệu dưới đây lấy từ các trang định dạng bài thi của Cambridge.
Bảng so sánh nhanh ba cấp độ cơ bản trong chương trình thi Cambridge
| Starters (Pre A1) | Movers (A1) | Flyers (A2) | |
|---|---|---|---|
| Nghe | khoảng 20 phút, 4 phần, 20 câu | khoảng 25 phút, 5 phần, 25 câu | khoảng 25 phút, 5 phần, 25 câu |
| Đọc và Viết | 20 phút, 5 phần, 25 câu | 30 phút, 6 phần, 35 câu | 40 phút, 7 phần, 44 câu |
| Nói | 3 đến 5 phút, 4 phần | 5 đến 7 phút, 4 phần | 7 đến 9 phút, 4 phần |
| Tổng thời gian | khoảng 45 phút | khoảng 1 giờ 2 phút | khoảng 1 giờ 14 phút |
Có một điểm đáng chú ý khi nhìn bảng: từ Starters lên Flyers, thời gian không tăng đột ngột, nhưng phần Đọc và Viết dài gần gấp đôi. Với trẻ tiểu học, sức bền khi ngồi làm bài thường là thử thách lớn hơn kiến thức.
Pre A1 Starters: bài thi đầu tiên
Starters có ba phần thi, mỗi phần chấm tối đa năm khiên. Cambridge nêu rõ bài thi được thiết kế để khuyến khích và tạo động lực cho trẻ.
Phần Nghe có 4 phần, mỗi phần 5 câu. Trẻ nối tên với người trong tranh, viết một tên hoặc một con số, chọn đáp án A, B hoặc C, và tô màu đồ vật theo lời mô tả. Mỗi đoạn ghi âm phát hai lần.
Phần Đọc và Viết có 5 phần, mỗi phần 5 câu. Trẻ đánh dấu đúng sai cho câu mô tả tranh, trả lời “yes” hoặc “no” về một bức tranh, sắp xếp chữ cái thành từ, điền danh từ vào chỗ trống từ một khung từ cho sẵn, rồi trả lời câu hỏi về một truyện tranh bằng một từ. Cambridge lưu ý đáp án phải viết đúng chính tả.
Phần Nói kéo dài 3 đến 5 phút, gồm 4 phần. Trẻ làm theo chỉ dẫn với đồ vật và tranh, trả lời câu hỏi, giới thiệu một đồ vật (“Tell me about”), rồi trả lời những câu hỏi về bản thân như tuổi, gia đình, bạn bè. Một giáo viên hoặc người quen giới thiệu trẻ với giám khảo và giải thích nhiệm vụ bằng tiếng mẹ đẻ của trẻ, nên trẻ ít bị bỡ ngỡ.
A1 Movers: thêm câu dài, thêm kể chuyện
Movers có phần Nghe 5 phần (25 câu) và phần Đọc và Viết 6 phần (35 câu).
Ở phần Nghe, trẻ nối tên với người trong tranh lớn, điền vào mẫu hoặc trang ghi chú, nối tranh với tên, đánh dấu tranh đúng cho từng đoạn hội thoại ngắn, rồi tô màu và viết một từ đơn giản.
Phần Đọc và Viết mở rộng rõ so với Starters. Trẻ nối định nghĩa với tranh và chép lại từ, chọn câu đáp lại trong hội thoại, điền chỗ trống trong một văn bản và chọn tiêu đề, chọn từ đúng cho từng chỗ trống, hoàn thành câu về một câu chuyện ba tranh, rồi trả lời và tự viết câu về một bức tranh. Chính tả vẫn được chấm.
Phần Nói kéo dài 5 đến 7 phút. Trẻ tìm bốn điểm khác nhau giữa hai bức tranh, kể tiếp một câu chuyện từ bốn tranh, chọn tranh khác biệt trong mỗi bộ bốn tranh và giải thích vì sao, rồi trả lời câu hỏi về trường học, cuối tuần, bạn bè và sở thích. Đây là lúc trẻ phải nói thành câu hoàn chỉnh, không chỉ trả lời một từ.
Tham khảo thêm: Lộ trình luyện thi chứng chỉ Movers bài bản cho trẻ tiểu học
A2 Flyers: bài thi dài nhất của nhánh Young Learners
Flyers có phần Nghe 5 phần (25 câu), phần Đọc và Viết 7 phần với 44 câu (phân bố 10, 5, 6, 10, 7, 5 và 1 câu theo thứ tự các phần) và phần Nói 7 đến 9 phút gồm 4 phần.
Điểm đáng chú ý là số câu trong bài Đọc và Viết tăng mạnh so với Movers (44 câu so với 35 câu), trong khi thời gian chỉ tăng từ 30 lên 40 phút. Trang định dạng của Cambridge cho Flyers khi tra không hiển thị mô tả từng phần, nên bài này không nêu dạng câu hỏi chi tiết của Flyers.
Điều cần biết về khiên và kết quả
Bài thi Young Learners không có đạt hay trượt. Mỗi bài thi nhận tối đa năm khiên, và một khiên nghĩa là trẻ còn có thể tiến bộ nhiều ở phần đó, năm khiên nghĩa là trẻ làm rất tốt. Phiếu kết quả gồm một giấy chứng nhận in khiên và một bản Statement of Results trực tuyến, kèm nhận xét điểm mạnh, điểm cần cải thiện và gợi ý cải thiện.
Sổ tay Young Learners còn cho biết ranh giới chấm khiên được đặt sao cho đa số thí sinh đạt kết quả tốt, và có thể lệch chút ít giữa các phiên bản đề. Vì thế, ba mẹ đừng so khiên giữa hai lần thi như so điểm số: nên đọc bản nhận xét để xem con còn yếu ở kỹ năng nào.
Tham khảo thêm: Khiên Cambridge là gì? Quy đổi điểm thành tích như thế nào?
Chương trình thi Cambridge từ A2 Key đến B2 First
Khi con lên cấp THCS hoặc bắt đầu quen với bài dài hơn, con có thể chuyển sang nhánh Cambridge English Qualifications chính. Dưới đây là cấu trúc các bài thi theo trang Cambridge.
Chương trình thi Cambridge A2 Key và A2 Key for Schools
Cấu trúc bài thi giống nhau giữa hai phiên bản, cả thi máy lẫn thi giấy.
| Bài thi | Thời lượng | Phần | Câu | Tỷ trọng |
|---|---|---|---|---|
| Đọc và Viết | 1 giờ | 7 | 32 | 50% |
| Nghe | 30 phút (gồm 6 phút chuyển đáp án) | 5 | 25 | 25% |
| Nói | 8 đến 10 phút mỗi cặp; 13 đến 15 phút mỗi nhóm ba | 2 | không nêu | 25% |
Điểm mới so với Flyers là hai bài viết thật sự. Phần 6 yêu cầu viết email hoặc ghi chú từ 25 từ trở lên, tối đa 15 điểm. Phần 7 là kể một truyện tranh từ 35 từ trở lên, cũng tối đa 15 điểm. Phần Nói thi cùng một hoặc hai thí sinh khác, với hai giám khảo: phần 1 là phỏng vấn 3 đến 4 phút, phần 2 là thảo luận 5 đến 6 phút.
B1 Preliminary và B1 Preliminary for Schools
Bài thi có bốn thành phần, mỗi thành phần chiếm 25% tổng điểm.
| Bài thi | Thời lượng | Phần | Câu |
|---|---|---|---|
| Đọc | 45 phút | 6 | 32 |
| Viết | 45 phút | 2 | 2 |
| Nghe | 30 phút (gồm 6 phút chuyển đáp án) | 4 | 25 |
| Nói | 10 đến 12 phút mỗi cặp; 15 đến 17 phút mỗi nhóm ba | 4 | không nêu |
Phần Viết có hai câu: viết email khoảng 100 từ để đáp lại một email kèm ghi chú, rồi viết một bài báo hoặc một câu chuyện khoảng 100 từ, chọn một trong hai đề. Mỗi câu tối đa 20 điểm.
B2 First và B2 First for Schools
Đây là bài thi có khối lượng đọc và viết lớn nhất trong những bài thi bài viết này tra được.
| Bài thi | Thời lượng | Phần | Câu | Tỷ trọng |
|---|---|---|---|---|
| Đọc và Sử dụng tiếng Anh | 1 giờ 15 phút | 7 | 52 | 40% |
| Viết | 1 giờ 20 phút | 2 | 2 (1 bắt buộc, 1 chọn trong 4) | 20% |
| Nghe | khoảng 40 phút | 4 | 30 | 30 điểm |
| Nói | 14 phút mỗi cặp; 20 phút mỗi nhóm ba | 4 | không nêu |
Mỗi bài viết dài từ 140 đến 190 từ. Bài đọc có tổng cộng từ 2.200 đến 2.500 từ. Riêng B2 First for Schools có thể có đề kể chuyện, còn B2 First có thể có đề báo cáo.
Thi giấy hay thi máy: hai cách thi, cùng một chứng chỉ trong kỳ thi chương trình thi Cambridge
Cambridge cho phép thi theo hai hình thức: thi trên máy tính và thi trên giấy. Theo trang chính thức, chứng chỉ cuối cùng giống nhau, và không hình thức nào dễ hơn.
| Tiêu chí | Thi trên máy | Thi trên giấy |
|---|---|---|
| Thời điểm thi | đến 365 ngày một năm (cần xác nhận với trung tâm thi) | theo lịch cố định; riêng Key for Schools và Preliminary for Schools cũng có quanh năm |
| Đăng ký | muộn nhất khoảng 2 ngày làm việc trước kỳ thi | khoảng 4 tuần trước kỳ thi |
| Câu hỏi | phân phối ngẫu nhiên | đề giống nhau cho mọi thí sinh |
| Nghe | tai nghe có chỉnh âm lượng | máy phát âm thanh |
| Đọc và Viết | máy tính, bàn phím, chuột | bút mực và bút chì |
| Kết quả | 5 đến 10 ngày làm việc sau kỳ thi | 4 đến 6 tuần sau kỳ thi |
| Chứng chỉ giấy | thường gửi đến trung tâm thi sau 3 đến 4 tuần | gửi đến trung tâm thi sau 7 đến 10 tuần |
Phần Nói luôn thi trực tiếp với giám khảo trong cả hai hình thức. Bản thi máy có thêm đồng hồ đếm giờ trên màn hình, bộ đếm từ, công cụ ghi chú và đánh dấu, và cho phép sửa bài viết dễ dàng.
Với nhánh Young Learners, trang hỏi đáp của Cambridge về bản thi máy của Starters và Movers nêu thêm vài điều cụ thể: trẻ không được mang thiết bị riêng, âm lượng được đặt khi thiết lập bài thi do trẻ hoặc giám thị chỉnh, và trẻ có thể đổi đáp án đến khi bấm “OK”, sau đó đáp án được lưu và khóa lại.
Lưu ý rằng không phải đơn vị tổ chức thi nào ở Việt Nam cũng mở cả hai hình thức cho mọi cấp.
Thi vào lúc nào trong năm?
Kỳ thi Cambridge diễn ra quanh năm. Các bài thi giấy Starters, Movers, Flyers, A2 Key for Schools và B1 Preliminary for Schools cũng có lịch quanh năm. Phần Nói phụ thuộc vào điều kiện địa phương, nên ba mẹ phải hỏi trung tâm thi để biết lịch chính xác.
Một số bài thi giấy có ngày cố định theo lịch toàn cầu. Với năm 2026, còn lại từ nay đến cuối năm có: A2 Key vào ngày 3 tháng 12; B1 Preliminary vào ngày 21 tháng 11 và 3 tháng 12; B2 First vào các ngày 7 tháng 11, 24 tháng 11 và 12 tháng 12. Đây là lịch chung của Cambridge. Đơn vị tổ chức thi ở Việt Nam có thể chỉ mở một số ngày trong số đó, nên đừng căn cứ vào bảng này để lên kế hoạch mà không hỏi lại.
Chọn bài thi nào cho con?
Có ba cách chọn thường gặp, và mỗi cách đều có điểm yếu.
- Cách thứ nhất là chọn theo tuổi. Cách này tiện nhưng thiếu cơ sở, vì Cambridge không gán độ tuổi cố định cho từng bài thi. Cambridge chỉ nói nhóm Young Learners dành cho học sinh tiểu học và THCS.
- Cách thứ hai là chọn theo bài kiểm tra xếp lớp của trung tâm. Cách này thực tế hơn, nhưng kết quả phụ thuộc vào đề của từng trung tâm.
- Cách thứ ba là chọn theo khả năng làm bài của con trên đề mẫu. Đây là cách đáng tin nhất. Ba mẹ nên cho con làm một bộ đề mẫu chính thức của cấp mình định chọn, trong điều kiện thật (đúng giờ, không gợi ý), rồi xem con làm được bao nhiêu phần trăm. Nếu con làm gần hết mà vẫn còn thời gian, có thể bài này đã dễ với con. Nếu con bỏ trống nhiều câu hoặc không kịp giờ, bài này chưa hợp.
Một nguyên tắc nên giữ: chọn bài thi sao cho con thấy tự tin, không chọn bài thi cao nhất con có thể “với tới”. Với Starters, Cambridge nói rõ bài thi nhằm khuyến khích và tạo động lực. Trẻ thấy mình làm được thì dễ duy trì hứng thú học tiếng Anh hơn.
Sau khi xác định trình độ phù hợp, ba mẹ có thể tham khảo chương trình luyện thi Cambridge để tìm hiểu lộ trình ôn tập theo cấp độ và chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi.
Cần chuẩn bị gì trước kỳ thi?
Trước hết, cho con làm quen với từng dạng câu hỏi. Ví dụ, ở Starters và Movers có dạng nối tên với người trong tranh, và dạng tô màu theo lời mô tả. Trẻ chưa gặp các dạng này sẽ dễ lúng túng dù biết từ vựng.
Tiếp theo, luyện phần Nói trực tiếp với người thật. Phần Nói luôn mặt đối mặt với giám khảo, nên nói với màn hình hay nói một mình không thay thế được.
Cuối cùng, cho con tập chính tả. Starters và Movers đều ghi rõ đáp án phải viết đúng chính tả, nên một lỗi nhỏ có thể làm mất câu.
Câu hỏi thường gặp của phụ huynh khi tìm hiểu chương trình thi Cambridge
Con được 5 khiên Nghe nhưng chỉ 3 khiên Nói thì đọc kết quả thế nào?
Kết quả như vậy cho thấy hai kỹ năng của con chưa đều, và đó chính là thông tin hữu ích nhất. Đừng cộng khiên thành một con số chung. Hãy mở bản Statement of Results để xem nhận xét về phần Nói, rồi tập nói với con mỗi ngày vài phút, bằng cách kể lại những việc trong ngày. Chỉ nên cho con thi lại khi bản nhận xét cho thấy phần yếu đã khá hơn.
Con đang phân vân giữa Flyers và A2 Key thì nên quyết định thế nào?
Hãy tự hỏi ba câu: con có viết được email hoặc ghi chú ngắn từ 25 từ trở lên không? Con có làm bài Đọc và Viết liên tục khoảng một giờ mà không kiệt sức không? Con có chịu thi Nói cùng một bạn khác không? Nếu cả ba câu đều “chưa”, con nên ở lại Flyers thêm một thời gian. Nếu cả ba đều “rồi”, A2 Key là bước hợp lý.
Con thi máy mà gõ phím chưa quen thì sao?
Với bản thi máy, phần Đọc và Viết làm trên máy tính có bàn phím và chuột. Hãy cho con tập gõ các câu ngắn trong khoảng thời gian thật, trước ngày thi vài tuần, để con không mất thời gian tìm chữ cái. Nếu con gõ còn chậm, hãy hỏi trung tâm xem có thể thi giấy không.
Lời kết
Chương trình thi Cambridge là những cột mốc giúp phụ huynh thấy rõ con đang ở đâu trên hành trình học tiếng Anh. Vì vậy, thay vì chọn cấp theo tuổi hay theo phong trào, hãy chọn bài thi sát với năng lực thật của con để con tự tin bước vào phòng thi và giữ được hứng thú học. Trước khi đăng ký, đừng quên hỏi kỹ nơi tổ chức thi về hình thức thi, lịch thi và lệ phí để chuẩn bị chu đáo. Khi cả phụ huynh lẫn con đều thoải mái, mỗi kỳ thi sẽ trở thành một bước tiến tự nhiên thay vì một áp lực.
